Srpski mač

„Ratni fudbal: Tim Srpskog mača iz Valjeva 1918. godine pred susret sa austrijskom vojnom ekipom” - potpis je ispod fotografije najstarijeg valjevskog fudbalskog kluba, objavljene u bogato ilustrovanoj monografiji „Sto godina fudbala u Srbiji 1896-1996” (Beograd, 1996, str. 55). Sem toga nema nikakvih drugih podataka.

„Srpski mač” je, po jednoj verziji, formiran 1911, zahvaljujući prvoj lopti koju je u Valjevo doneo iz Beograda učenik Gimnazije Jevrem Mitrović. Po drugoj verziji, formiran je u proleće 1917. u porti Valjevske crkve. Po sećanju Ace Davinića, jednog od osnivača kluba, sa ekipom austrougarskog garnizona odigrane su 1917. a ne 1918. dve utakmice. Prva u parku Pećina u maju (snimak je napravljen na toj utakmici, na kojem je samo devet fudbalera a golman drži u rukama okrpljenu prvu loptu, znatno veću od sadašnjih) koja je posle 70 minuta igre bez odmora, završena rezultatom 1:1. Teren je bio nepropisan, sa velikim drvetom na sredini. Tim je nastupio u sastavu: golman Dragi Mihailović (internirac iz Kragujevca), bekovi Vlada Vilotijević i Miodrag Marković, srednji red braća Borislav i Milovan Tomić i Mile Gavrilović, a u navalnoj petorci su bili Aca Davinić, Žika Marković, Gavrilović, Karlo Meači (Italijan, zarobljenik, pojačao je domaći tim) i Ivan Popović.

Posle dvomesečnih intenzivnih priprema, revanš je odigran dva puta po 45 minuta, u avgustu 1917, na specijalno uređenom terenu za ovu priliku na Krušicima (kako se tada zvalo brdo Krušik). Mladi Valjevci su slavili visoku pobedu od 5:0 (0:0). Trener je bio Žika Marković, kasnije profesor Gimnazije. Nije poznato ko je dao golove.

Posle utakmice fudbaleri „Srpskog mača” sa svojim navijačima, slaveći uspeh, vratili su se u centar varoši pevajući.